HSYK Kanun teklifi ile MADDE 47- 6087 sayılı Kanunun 45 inci maddesinde yer alan "Kurul" ibaresi "Başkan" şeklinde değiştirilmiştir.(Kanun taslağı genel itibariyle Hakimler ve Savcılar kurulunun yetkileri başkana yani Adalet Bakanına verilmiştir.)
Teklifle HSYK Kanunu'nda Kurul Başkanı'nın yetkilerini düzenleyen maddeye, kurul üyeleri hakkında suç soruşturması ile disiplin soruşturma ve kovuşturma işlemlerini yürütmek ve bu konuda gerekli kararları vermek ifadesi eklendi. Madde uyarınca suç işlediği öne sürülen Kurul üyeleri hakkındaki tüm soruşturma ve kovuşturma işlemleri Kurul Başkanı (ADALET BAKANI)tarafından bizzat yapılacak.
BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ
MADDE 1- 4/2/1983 tarihli ve 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan "dört" ibaresi "sekiz", "üç" ibaresi "altı" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 2- 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan "aşmamak üzere" ibaresinden sonra gelmek üzere "Bakanlıkça" ibaresi eklenmiş, ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış ve dördüncü fıkrasında yer alan "ilgisine göre Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca veya" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
MADDE 3- 2802 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Hâkim ve savcıların, dış temsilciliklerde, uluslararası mahkeme veya kuruluşlarda muvafakatleri alınarak görevlendirilmesi Bakanlık tarafından yapılır."
MADDE 4- 2802 sayılı Kanunun 113 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin birinci paragrafı ile (b) bendinin birinci paragrafında yer alan "Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca" ibareleri "Adalet Bakanlığınca"; (a) bendinin birinci paragrafında yer alan "Cumhuriyet savcısından" ibaresi "Cumhuriyet başsavcısından" şeklinde değiştirilmiş; (a) bendinin ikinci paragrafının sonuna "Cumhuriyet başsavcısı, görevi başında olmasına rağmen katılamadığı her toplantı için komisyona katılacak bir Cumhuriyet başsavcıvekilini görevlendirir." cümlesi eklenmiştir.
MADDE 5- 2802 sayılı Kanunun 115 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "adalet komisyonu" ibaresi "Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca önceden belirlenen hakim veya mahkeme", "görevlendirilir." ibaresi "görevlendirme yapılır." şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 6- 2802 sayılı Kanunun 119 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Hâkim ve savcıların hak ve ödevi olan meslek içi eğitimleri Türkiye Adalet Akademisince yaptınlır. Bu eğitimin usul ve esaslan, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun görüşü alınarak Türkiye Adalet Akademisince hazırlanan yönetmelikte belirlenir."
MADDE 7- 23/7/2003 tarihli ve 4954 sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi yürürlükten kaldmlmıştır.
MADDE 8- 4954 sayılı Kanunun 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 9 - Başkanlık, Başkan ile üç başkan yardımcısından oluşur. Başkan yardımcılannın sorumlu olduğu birimler Başkan tarafından belirlenir."
MADDE 9- 4954 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, ikinci fıkrasında yer alan "Yönetim Kurulunca" ibaresi "Başkan tarafından" şeklinde değiştirilmiştir.
"Başkan, Bakan tarafından Yargıtay ve Danıştay üyeleri, birinci sımf adlî ve idarî yargı hâkim ve savcıları ile bu sınıftan sayılanlar, hukuk profesörleri, en az yirmi yıl fiilen mesleği icra etmiş avukatlar veya en az yirmi yıl fiilen mesleği icra etmiş birinci sınıf noterlerden muvafakatları alınarak gösterilen üç aday arasından Bakanlar Kurulunca dört yıl süre ile seçilip görevlendirilir veya atanır. Başkan yardımcıları, yukarıda sayılanlar arasından Bakan tarafından görevlendirilir veya atanırlar. Süresi biten Başkan bir dönem daha aym usulle yeniden seçilip görevlendirilebilir veya atanabilir."
MADDE 10- 4954 sayılı Kanunun 11 inci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Hizmet birimleri ve görevleri
MADDE 11- Başkanlığın hizmet birimleri; Eğitim Merkezi Başkanlığı, İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, İnsan Kaynaklan ve Strateji Daire Başkanlığı, Dış İlişkiler ve Projeler Daire Başkanlığı ile Bilimsel Çalışmalar ve Enformasyon Daire Başkanlığıdır.
Eğitim Merkezi Başkanlığı, adlî, idarî ve askerî yargı hâkim ve savcıları, avukat ve noterler ile adalet hizmetlerine yardımcı personelin meslek öncesi ve meslek içi eğitimi ve gelişmesi için faaliyette bulunur. Bu faaliyetler, Meslek Öncesi Eğitimi Daire Başkanlığı ile Meslek içi ve Hizmet içi Eğitim Daire Başkanlığı eliyle yürütülür.
Başkan yardımcılarından biri, aynı zamanda Eğitim Merkezi Başkanıdır. Başkan yardımcılarından diğeri; İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı ile İnsan Kaynaklan ve Strateji Daire Başkanlığının görevlerinin yerine getirilmesinden sorumludur. Başkan yardımcılanndan bir diğeri ise; Dış İlişkiler ve Projeler Daire Başkanlığı ile Bilimsel Çalışmalar ve Enformasyon Daire Başkanlığının görevlerinin yerine getirilmesinden sorumludur.
İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığına, dört yıllık yüksek öğretim mezunlanndan, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi görevlerde oniki yıl hizmeti bulunan ve aym Kanunun 48 inci maddesinde aranan şartlara sahip olanlar arasından; diğer daire başkanlıklarına ise, birinci sınıfa ayrılmış adlî ve idarî yargı hâkim ve savcıları arasından muvafakatleri alınarak Bakan tarafından atama yapılır.
Daire başkanlıklannda yeteri kadar şube müdürü ve idari personel görev yapar. Daire başkanlıklannın ve şube müdürlüklerinin görevleri ile çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir."
MADDE 11- 4954 sayılı Kanunun 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 12 - Genel Kurul; Bakan, Bakanlık Müsteşarı, Teftiş Kurulu Başkanı, Ceza İşleri Genel Müdürü, Hukuk İşleri Genel Müdürü, Kanunlar Genel Müdürü, Avrupa Birliği Genel Müdürü, Personel Genel Müdürü, Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürü, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü, Eğitim Dairesi Başkam ile dört yıl için seçilen aşağıdaki üyelerden oluşur:
a) Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun biri hukuk daireleri, biri ceza daireleri
üyeleri arasından seçeceği iki üye.
b) Danıştay Başkanlık Kurulunun Danıştay üyeleri arasından seçeceği bir üye.
c) Askerî Yargıtay Başkanlar Kurulunun Askeri Yargıtay üyeleri arasından seçeceği bir üye.
d) Askerî Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun Askeri Yüksek İdare
Mahkemesinin hâkim sınıfından olan üyeleri arasından seçeceği bir üye.
e) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Başkanının, Kurul üyeleri arasından seçeceği bir üye.
f) Bakanın, birinci sınıf olup, birinci sımfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş;
adlî yargı hâkim ve savcılan arasından görevlendireceği dört, idarî yargı hâkim ve savcıları
arasından görevlendireceği iki üye.
g) Yükseköğretim Kurulunun Türkiye'deki hukuk fakültelerinin öğretim üyeleri
arasından seçeceği iki üye.
h) Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun en az onbeş yıl fiilen mesleği icra etmiş avukatlar arasından seçeceği bir üye.
ı) Türkiye Noterler Birliği Yönetim Kurulunun birinci sınıf noterler arasından seçeceği bir üye.
Başkan ve Başkan Yardımcıları, Genel Kurulun tabiî üyeleridir."
MADDE 12- 4954 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Nisan ayı" ibaresi "Nisan ve Eylül ayları" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 13- 4954 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 14- 4954 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "veya 9 uncu maddenin birinci fıkrasında yazılı niteliklere sahip diğer kimseler" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
MADDE 15- 4954 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi yürürlükten kaldırılmış ve (f) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"f) Akademice verilen hizmetler karşılığında alınacak ücretleri gösteren tarifeyi hazırlamak, değiştirmek ve yürürlüğe koymak."
MADDE 16- 4954 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "üç" ibaresinden sonra gelmek üzere "asıl iki yedek" ibaresi eklenmiştir.
MADDE 17- 4954 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Şubat" ibaresi "Temmuz" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 18- 4954 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Genel Sekreterin teklifi üzerine" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
MADDE 19- 4954 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "meslekte fiilen on yılını tamamlamış;" ibaresi madde metninden çıkarılmış ve aynı bendin birinci cümlesinden sonra gelmek üzere "Yargıtay, Danıştay, Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi üyesi ile askerî yargı hâkim ve savcılan ve noterler yönünden yetkili kurullann belirlenmesinde 23 üncü maddenin ikinci fıkrası esas alınır. Adlî ve idarî yargı hakim ve savcılannın muvafakatlan alınarak görevlendirilmeleri Başkanın talebi üzerine Bakan tarafından yapılır. Adli, idari ve askeri yargı hakim ve savcıları, avukatlar, noterler ve alanında uzman kişilerin görevlendirilmeleri için meslekte fiilen on yılını tamamlamış olmaları şartı aranır." cümlesi eklenmiştir.
MADDE 20- 4954 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Yönetim Kurulu tarafından, yapılacak çalışmanın kapsamı ve süresi de dikkate alınarak en çok bir yıl süreyle görevlendirilebilirler. Süresi sona erenler, aynı usule göre yeniden" ibaresi "Başkanın talebi üzerine Bakan tarafından" şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrada yer alan "hâkimler ve savcılar hakkında Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, Adalet Bakanlığında çalışan hâkimler hakkında Bakan," ibaresi madde metninden çıkarılmış ve ikinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Başkanın talebi üzerine Bakan tarafından, adalet uzman yardımcıları ve uzmanları muvafakatleri alınarak Akademide görevlendirilebilir."
MADDE 21- 4954 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 22- 4954 sayılı Kanunun 27 nci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 23- 4954 sayılı Kanunun 43 üncü maddesinin madde başlığında ve birinci fıkrasında yer alan "Eğitim Merkezi Müdürü ve müdür yardımcıları" ibareleri "daire başkanları" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 24- 4954 sayılı Kanuna, geçici 11 inci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 12 - a) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Türkiye Adalet Akademisinde; Başkan, Başkan Yardımcılan, Genel Kurul, Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu üyeleri, Genel Sekreter, Eğitim Merkezi Müdürü ve müdür yardımcılan, 23 üncü madde uyannca görevlendirilen hakim ve savcılar ile diğer personelin görevleri sona erer. Eğitim Merkezi Müdürü ve müdür yardımcılan, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından; kadrosu Akademide bulunan diğer personel ise Adalet Bakanlığı tarafından görevlerinin sona erdiği tarihten itibaren onbeş gün içinde kazanılmış hak aylık derecelerindeki başka bir göreve atanırlar. 9 ve 23 üncü maddeler uyarınca Akademide geçici olarak görevlendirilen hakim ve savcılar ile diğer personel, kadrolarının bulunduğu yerlerde göreve başlarlar.
b) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde Bakan tarafından başkan yardımcılan ve daire başkanlan atanır; onbeş gün içinde Bakan tarafından üç başkan adayı belirlenerek Bakanlar Kuruluna sunulur ve ilk Bakanlar Kurulu toplantısında Başkanın atama ya da görevlendirmesi yapılır.
c) Bu Kanuna göre Başkan atanıncaya ya da görevlendirilinceye kadar Başkan tarafından yapılması gereken görev ve hizmetler, Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürü tarafından yürütülür.
d) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan Başkanlık, Yönetim Kurulu ve Genel Kurul karar ve yönetmeliklerinin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
e) Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde hazırlanarak yürürlüğe konulur.
f) 12 nci maddede yazılı kurum, kuruluş ve kurullar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde Akademi Genel Kurul üyelerini seçerek Başkanlığa bildirirler. 12 nci maddenin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca yapılacak görevlendirmeler aym süre içinde yapılır. Genel Kurul üyelerinin belirlenmesi ve Başkanın daveti üzerine en geç bir ay içinde Genel Kurul ilk toplantısını yapar. Genel Kurulun ilk toplantısında, Yönetim ve Denetim Kurullarının asıl ve yedek üyeleri seçilir."
MADDE 25- 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 31 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Komisyon, bölge adliye mahkemesinde görevli başkan, daire başkanı ve üyeler arasından Bakanlıkça belirlenen başkan, bir asıl üye ile bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcısından oluşur. Bakanlık ayrıca bir yedek üye belirler. Başkamn yokluğunda en kıdemli üye, Cumhuriyet başsavcısının yokluğunda Cumhuriyet başsavcıvekili ve asıl üyenin yokluğunda yedek üye komisyona katılır."
MADDE 26- 11/12/2010 tarihli ve 6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 27- 6087 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına (ç) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiş, diğer bent buna göre teselsül ettirilmiş, üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"d) Teftiş Kurulu Başkanını, Teftiş Kurulu başkan yardımcılanm ve genel sekreter yardımcılanm atamak.
e) Yargı yetkisinin kullanımına ilişkin hususlar hariç olmak ve Kurulun görev alanına giren konulara münhasır olmak üzere ilgili dairelerin görüşü alınmak suretiyle yönetmelik çıkarmak ve genelge düzenlemek.
f) Dairelerden birine gelen ve olağan çalışmalar ile karşılanamayacak oranda artan işlerden bir kısmım diğer bir daireye vermek.
g) Kurul üyeleri hakkındaki suç soruşturması ile disiplin soruşturma ve kovuşturma işlemlerini yürütmek ve bu konuda gerekli kararları vermek."
"(3) Başkan, dairelerin çalışmalarına katılamaz."
MADDE 28- 6087 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b), (d), (e) ve (ı) bentleri yürürlükten kaldırılmış, (h) bendinde yer alan "Teftiş Kurulu Başkanını, Teftiş Kurulu başkan yardımcılanm, genel sekreter yardımcılanm," ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
MADDE 29- 6087 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"(1) Kurulun birinci ve ikinci dairesi beş, üçüncü dairesi onbir üyeden oluşur.
(2) Başkan, üyelerin hangi dairede asıl ve tamamlayıcı üye olarak görev yapacağını belirler.
(3) Daire başkanları, her dairenin kendi üyeleri içinden Başkan tarafından teklif edilecek iki üye arasından, Genel Kurulca seçilir. İlk toplantıda toplantı veya karar yeter sayısının sağlanamaması halinde üç gün içinde yapılacak ikinci toplantıda, katılanlann en çok oyunu alan kişi daire başkanı seçilmiş sayılır."
MADDE 30- 6087 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"(2) İkinci Dairenin görevleri şunlardır:
a) Hâkim ve savcıların görevlerini; kanun, tüzük, yönetmelik ve genelgelere (hâkimler için idarî nitelikteki genelgelere) uygun olarak yapıp yapmadıklarına ilişkin denetleme işlemleri için teklifte bulunmak
b) Hâkim ve savcılar hakkındaki ihbar ve şikâyetleri inceleyip gereğini yapmak.
c) Hâkim ve savcıların görevlerinden dolayı veya görevleri sırasında suç işleyip
işlemediklerini, hâl ve eylemlerinin sıfat ve görevleri icaplarına uyup uymadığını Kurul
müfettişleri veya müfettiş yetkilerini haiz kıdemli hâkim veya savcı eliyle araştırma ve
gerektiğinde haklarında inceleme ve soruşturma işlemleri için teklifte bulunmak.
ç) Genel Kurul tarafından verilen diğer işleri yapmak. (3) Üçüncü Dairenin görevleri şunlardır:
a) Hâkim ve savcı adaylarını mesleğe kabul etmek.
b) Hâkimlik ve savcılık görevine tekrar atanma ile diğer hizmetlerden mesleğe atanma talepleri hakkında karar vermek.
c) Meslekten çekilme, çekilmiş sayılma ve görevin sona ermesi hakkında karar
vermek.
ç) İlgili kanunlarda verilen görevlerin yerine getirilmesi bakımından en yakın ağır ceza, bölge adliye ve bölge idare mahkemesini belirlemek.
d) Hâkim ve savcıların;
1) Her türlü yükselme ve birinci sınıfa ayırma işlemlerini yapmak,
2) Görevlerinden dolayı veya görevleri sırasındaki suç soruşturması ile disiplin soruşturma ve kovuşturması sonucu hakkında karar vermek,
3) Disiplin veya suç soruşturma ve kovuşturması nedeniyle geçici yetkiyle yer değiştirmesine veya görevden uzaklaştırılmasına karar vermek,
4) Meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar vermek,
5) Diğer kurumların geçici görevlendirme ve nakil taleplerine ilişkin izin işlemlerini yürütmek.
e) Genel Kurul tarafından verilen diğer işleri yapmak."
"(4) Daireler, Başkan tarafından çıkarılacak yönetmelik ve düzenlenecek genelge taslakları hakkında belirtilen süre içinde görüş bildirirler."
MADDE 31- 6087 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan "dört" ibaresi "biri idari yargı hakim ve savcıları arasından seçilecek beş" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 32- 6087 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi aşağıdaki şekilde, dördüncü fıkrasında yer alan "Genel Kurul" ibaresi "Başkan" şeklinde, beşinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkranın (c) bendinde yer alan "İlgisine göre daire başkam ve" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
"Genel Sekreter adaylarının belirleneceği toplantıya Başkan katılamaz ve yapılacak seçimde her bir Kurul üyesi ancak bir adaya oy verebilir. Seçime ilişkin ilk toplantıda toplantı veya karar yeter sayısımn sağlanamaması halinde üç gün içinde ikinci toplantı yapılır. Bu toplantıya katılanların en çok oyunu alan üç aday teklif edilmiş sayılır."
"a) Genel Sekreterce hazırlanıp Başkan tarafından onaylanan işbölümüne göre çalışır."
MADDE 33- 6087 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"(2) Tetkik hâkimliğine, hâkimlik ve savcılık mesleğinde fiilen en az beş yıl görev yapmış ve üstün başarısı ile Kurul hizmetlerinde yararlı olacağı anlaşılmış bulunanlar arasından ihtiyaç duyulan her bir boş kadro için Başkan tarafından teklif edilen iki katı aday içinden, muvafakatleri alınarak Genel Kurulca geçici veya sürekli çalıştırılmak üzere atama yapılır. İlk toplantıda toplantı veya karar yeter sayısının sağlanamaması halinde üç gün içinde yapılacak ikinci toplantıda, katılanlann en yüksek oyunu alan kişinin ataması yapılır. Ayrıca bu fıkradaki şartları taşıyan hakim ve savcılar arasından Başkan tarafından geçici görevlendirme yapılabilir."
MADDE 34- 6087 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"(2) Kurul personeli, naklen veya açıktan atama yoluyla atanır. Naklen atamalar Başkan tarafından yapılır. Açıktan ilk defa Devlet memurluğuna atanacaklar, Devlet memurluğuna giriş için yapılan merkezi sınavda başarılı sayılanlar arasından, Başkan tarafından oluşturulan üç kişilik komisyonca yapılacak sözlü ve gerektiğinde uygulamalı sınav sonucuna göre Başkan tarafından atanırlar. Yarışma sınavına, ilan edilecek kadro sayısının beş katına kadar aday çağrılır. Kurul personeli hakkında 657 sayılı Kanun hükümleri uygulamr. Adalet uzman yardımcılan ve uzmanlan muvafakatleri alınarak Başkan tarafından Kurulda görevlendirilebilir.
(3) Maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir."
MADDE 35- 6087 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Üçüncü Daire Başkanının" ibaresi "Başkanın", üçüncü fıkrası ile dördüncü fıkrasının (b) bendinde yer alan "Kurula" ibareleri "Başkana", dördüncü fıkrasının (c) bendinde yer alan "Kurul" ibaresi "Başkan" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 36- 6087 sayılı Kanunun 15 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 15 - (1) Teftiş Kurulunda görev yapacak olan;
a) Teftiş Kurulu Başkanı ve başkan yardımcılan, birinci sınıf hâkim ve savcılar arasından muvafakatleri alınarak Başkan tarafından,
b) Kurul başmüfettişleri, Teftiş Kurulunda fiilen beş yılını doldurmuş, birinci sınıfa aynlmış ve birinci sımfa ayrılma niteliklerini yitirmemiş olan müfettişler arasından, kıdem sırasına göre Genel Kurul tarafından,
atanır.
(2) Kurul müfettişleri, hâkimlik ve savcılık mesleğinde fiilen en az beş yıl görev yapmış ve üstün başarısı ile Kurul müfettişliği hizmetinde yararlı olacağı anlaşılmış bulunanlar arasından ihtiyaç duyulan her bir boş kadro için Başkan tarafından teklif edilen iki katı aday içinden muvafakatleri alınarak Genel Kurulca atanır. İlk toplantıda toplantı veya karar yeter sayısının sağlanamaması halinde üç gün içinde yapılacak ikinci toplantıda, katılanlann en çok oyunu alan kişinin ataması yapılır.
(3) Adalet müfettişliğinden Kurul müfettişliğine veya Bakanlık iç denetçiliğine, Kurul müfettişliğinden adalet müfettişliğine veya Bakanlık iç denetçiliğine, Bakanlık iç denetçiliğinden Adalet müfettişliğine veya Kurul müfettişliğine ilgililerin muvafakatleri alınmak suretiyle atama yapılabilir. Bu şekilde yapılacak atamalarda önceki denetim biriminde geçen süre, yeni atanılan denetim biriminde geçmiş sayılır. Kurul müfettişi, adalet müfettişi veya Bakanlık iç denetçisi olarak görev yaptıktan sonra bu görevlerinden aynlanlann yeniden müfettişliğe ya da iç denetçiliğe atanmalan durumunda da bu hüküm uygulanır."
MADDE 37- 6087 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan "Üçüncü" ibaresi "İkinci" şeklinde; aynı fıkranın (e) bendinde yer alan "ilgili daire başkam" ibaresi "Başkan" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 38- 6087 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "kendi aralarından seçilecek asıl ve yedek üyelerin toplam sayısı kadar aday için" ibaresi "ancak bir aday için" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 39- 6087 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 29 - (1) Başkan, Genel Kurulun toplantı günlerini tespit eder.
(2) Başkan, gereken hâllerde veya üye tam sayısının salt çoğunluğunun, görüşülecek konuyu da belirten yazılı talebi üzerine Genel Kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir.
(3) Kanundaki istisnalar hariç olmak üzere Genel Kurul, en az onyedi üyeyle toplanır ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar alır.
(4) Genel Kurul toplantı gündemi, Başkan tarafından, işin önemine, ivedi veya süreli oluşuna göre düzenlenir. Gündem, toplantının yapılacağı gün ve saati, Kurulda görüşülecek işleri ve sırasını gösterir. Görüşme sırasında gündem dışı konunun gündeme alınıp alınmamasına da Başkan karar verir."
MADDE 40- 6087 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"(3) Daireler, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve karar alır. Üçüncü daire, Başkanın onayını alarak beşer üyeden oluşan iki heyet halinde çalışabilir. Bu durumda heyetler salt çoğunlukla toplanır ve karar alır. Daire başkanının katılmadığı heyete en yaşlı üye başkanlık eder."
MADDE 41- 6087 sayılı Kanunun 33 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "Genel Kurula" ibaresi "kararı veren daireyi numara olarak izleyen daireye, üçüncü daire için ise birinci daireye" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 42- 6087 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Genel Kurul" ibaresi "Başkan", beşinci fıkrasında yer alan "Genel Kurula" ibaresi "Başkana", dokuzuncu fıkrasında yer alan "Genel Kurulca" ibaresi "Başkan tarafından", onuncu fıkrasında yer alan "Kurul tarafından" ibaresi "Başkan tarafından" şeklinde değiştirilmiş; ikinci fıkrasında yer alan "işi Genel Kurula götürmeden önce" ibaresi madde metilinden çıkarılmış ve üçüncü, altıncı ve yedinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"(3) Başkan, ihbar veya şikâyeti doğrudan ya da inceleme yaptırdıktan sonra soruşturma açılmasına yer olmadığına ya da soruşturma açılmasına karar verir. Soruşturma açılmasına karar veren Başkan, üyeler arasından, üç kişilik bir soruşturma kurulu görevlendirir. Soruşturma kuruluna, yaşça büyük olan üye başkanlık eder."
"(6) Başkan, soruşturma sonucunu ilgiliye yazılı olarak bildirir ve yedi günden az olmamak üzere tayin edeceği süre içinde kovuşturma aşamasına ilişkin olarak, bizzat veya vekili aracılığıyla yazılı savunmasını vermeye davet eder."
"(7) Başkan, disiplin kovuşturması kapsamında, hazırlanmış olan disiplin soruşturması dosyası ve raporu ile yazılı savunma verilmişse bu savunmayı inceler ve tüm evrak kapsamını gözönüne alarak;
a) İsnat olunan hâl ve hareketi sabit görmezse dosyanın işlemden kaldırılmasına,
b) İsnat olunan hâl ve hareketi sabit görürse eyleme uyan disiplin cezasına, karar verir."
MADDE 43- 6087 sayılı Kanunun 37 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"(2) Disiplin cezasına ilişkin Başkan kararlarına karşı yeniden inceleme başvurusu yapılabilir."
MADDE 44- 6087 sayılı Kanunun 38 inci maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş; ikinci fıkrasında yer alan "işi Genel Kurula götürmeden önce" ibaresi madde metninden çıkarılmış; beşinci fıkrasında yer alan "Genel Kurula" ibaresi "Başkana", altıncı ve onuncu fıkralarında yer alan "Genel Kurul" ibareleri "Başkan" şeklinde değiştirilmiştir.
"(1) Kurulun seçimle gelen üyelerinin görevleriyle ilgili suçlan ile kişisel suçlan hakkındaki soruşturma ve kovuşturma izni işlemleri Başkan tarafından yapılır."
"(3) Başkan suç ihbar veya şikâyetini doğrudan ya da inceleme yaptırdıktan sonra soruşturma açılmasına yer olmadığına ya da soruşturma açılmasına karar verir. Soruşturma açılmasına karar vermesi hâlinde, üyeler arasından, üç kişilik bir soruşturma kurulu seçer. Soruşturma kuruluna yaşça büyük olan başkanlık eder."
MADDE 45- 6087 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 46- 6087 sayılı Kanunun 42 nci maddesi, başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Hakimlik ve savcılık görevlerine tekrar atanma MADDE 42 - (1) Kurulda görev yapan;
a) Genel Sekreter ve genel sekreter yardımcıları, istekleri veya Başkanın teklifi üzerine,
b) Tetkik hakimleri ile Kurul müfettişleri; görev süresinin sona ermesi veya istekleri üzerine ya da Başkanın teklifi üzerine,
Birinci Daire tarafından, müktesepleri dikkate alınarak uygun görülecek bir göreve atanırlar."
MADDE 47- 6087 sayılı Kanunun 45 inci maddesinde yer alan "Kurul" ibaresi "Başkan" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 48- 6087 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 4 - (1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Kurulda görev yapan Genel Sekreter, genel sekreter yardımcıları, Teftiş Kurulu Başkanı, Teftiş Kurulu başkan yardımcılan, Kurul müfettişleri, tetkik hakimleri ve idari personelin Kuruldaki görevleri sona erer.
(2) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Kurul Başkanvekili ve daire başkanlarının bu görevleri ile Kurul üyelerinin dairelerdeki görevleri sona erer.
(3) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde Başkan;
a) Kurul üyelerinin, asıl ve tamamlayıcı üye olarak görev yapacakları daireleri belirler.
b) Teftiş Kurulu Başkanı, Teftiş Kurulu başkan yardımcılan ve genel sekreter
yardımcılannı atar.
(4) Üyelerin görev yapacakları daireler belirlendikten sonra on gün içinde Genel Kurul
tarafından;
a) Daire başkanlan ve başkanvekilinin seçimi yapılır.
b) Genel Sekreter adayları belirlenir.
(5) Genel Sekreter adayları belirlendikten sonraki üç gün içinde Başkan tarafından Genel Sekreter atanır.
(6) Kuruldaki görevleri sona eren Genel Sekreter, genel sekreter yardımcıları, Teftiş Kurulu Başkanı, Teftiş Kurulu başkan yardımcılan, Kurul müfettişleri ve tetkik hakimleri müktesepleri dikkate alınarak uygun görülecek bir göreve atanırlar.
(7) Kuruldaki görevleri sona eren idari personel Adalet Bakanlığınca mükteseplerine uygun bir göreve atanır.
(8) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Kurul tarafından çıkarılan yönetmelik ve genelgelerin tamamı yürürlükten kalkar."
MADDE 49- 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "kurullannca" ibaresinden sonra gelmek üzere "kıdemi en az altı yıl olan" ibaresi eklenmiş, üçüncü fıkrasında yer alan "üç adaya" ibaresi "bir adaya" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 50- Ekli (1) ve (2) sayılı listede yer alan kadrolar iptal edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (II) sayılı cetvelin Türkiye Adalet Akademisine ait bölümünden çıkarılmış ve ekli (3) ve (4) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (II) sayılı cetvelin Türkiye Adalet Akademisine ait bölümüne; (5) ve (6) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (II) sayılı cetvelin Hakimler ve Savcılar Yüksek Kuruluna ait bölümüne, (7) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (II) sayılı cetvelin Adalet Bakanlığına ait bölümüne eklenmiştir.
MADDE 51- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 52- Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.
Yeni Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun (HSYK) düzenlemesini de içeren torba yasanın ayrıntıları madde madde şu şekilde:
1. Yargıtay Başkanlığı için 4 yıl olan kıdem süresi 8 yıla Yargıtay Başsavcılığı için 3 yıl olan kıdem süresi 6 yıla çıkarılıyor. Yani 2010 Anayasa Referandumu öncesi Yargıtay'a seçilen üyeler Yargıtay Başkanı ya da Başsavcısı olabilecek.
2. Bundan sonra yurt dışına master/doktoraya gönderilecek hakim ve savcıları HSYK değil, Adalet Bakanlığı seçecek.
3. Uluslararası mahkemelerde ya da yabancı kuruluşlarda görev yapacak hakim ve savcıları da HSYK değil Adalet Bakanlığı seçecek.
4. Hakim/Savcıların meslek içi eğitimleri HSYK'dan alınıp Adalet Akademisi'ne veriliyor.
5. Adalet Akademisi Genel Sekreterliği kadrosu kaldırılıyor.
6. Adalet Akademisi Başkanlığına aday gösterme yetkisi Akademi Yönetim Kurulundan alınıp Adalet Bakanına veriliyor.
7. Adalet Akademisi Genel Kurulu'na Bakan tarafından seçilen üye sayısı 0'dan 6'ya çıkarılıyor.Yargıtay ve Danıştay'ın 7 üyesi, 3'e düşüyor.
8. HSYK Başkanvekilliği kadrosu da iptal ediliyor.
9. HSYK üyeleriyle ilgili soruşturma yapma ve soruşturmayı karara bağlama yetkisi ADALET BAKANINA veriliyor.
Bakanın, HSYK'daki soruşturmaların görüşüldüğü toplantılara katılma yasağı kalkıyor.
10. 7'şer üyeden oluşan HSYK daireleri 5-5-11 üye şeklinde değiştiriliyor. İlk 2 daire önemli daireler. İstenmeyen üyeler 3. daireye...
11. Daire üyelerini, HSYK Genel Kurul seçimle belirlerken. Şimdi hangi üyenin hangi dairede çalışacağına BAKAN KARAR VERECEK.
12. HSYK Daire Başkanlarını, daireler kendi içinde seçerken şimdi Bakanın seçtiği 2 adaydan birini daire değil genel kurul seçecek
13. Daire başkanlığında üyelerin çoğunluğunun oyunu alma şartı değil, katılanların oyunun çoğunun oyunu almak yeterli olacak.
14. HSYK önceden hakim ve savcıların kanuna aykırı davranışlarını soruştururken şimdi YÖNETMELİĞE aykırı davranışlarını da soruşturacak.
15. HSYK Genel Sekreter Yardımcıları, Genel Sekreterin yaptığı iş bölümüne göre çalışırken artık Bakanın yaptığı iş bölümüne göre çalışacak.
HSYK Genel Sekreteri'nin seçiminin yapıldığı toplantıya Adalet Bakanı'nın katılması yasağı kaldırılıyor.
16. HSYK Tetkik Hakimlerini, HSYK Genel Kurulu atarken şimdi tetkik hakimleri Bakanın aday gösterdiği kişiler arasından seçilecek.
17. HSYK'nın normal idari personeli Başkanvekili tarafından atanırken(Başkenvekili seçimle gelen üyeydi), artık Bakan tarafından atanacak.
18. HSYK Teftiş Kurulu, HSYK 3. Daire Başkanının gözetiminde çalışırken artık Adalet Bakanının gözetiminde çalışacak.
19. HSYK Teftiş Kurulu Başkanını seçme yetkisi HSYK Genel Kurulundan alınıp Adalet Bakanına veriliyor.
20. HSYK Teftiş Kurulu Başkanına önceden HSYK 3. Daire Başkanı görev verebilirken, şimdi Adalet Bakanı görev verecek.
21. HSYK seçimlerine giren adaylar, önceden seçime aday olan kişilerin her birine oy verebilirken şimdi yalnızca bir oy verebilecekler.
22. Eskiden HSYK çalışma programını Genel Kurul sene başında belirlerken artık Bakan kendi başına belirleyecek.
23. HSYK Genel Kurulunun toplantı yeter sayısı 15'ten 17'ye çıkarılıyor. Gündem değişikliği yapma yetkisi de Başkana veriliyor.
24. HSYK dairelerinden birinin aldığı karara karşı Genel Kurula gitme imkanı ortadan kalkıyor. Karar itirazlarına diğer daireler bakacak.
25. HSYK üyelerinin soruşturmalarını, HSYK Genel Kurulu yapmaktayken artık Adalet Bakanı yapacak.
26. HSYK'ya üyeler hakkında gelen şikayetlerin işleme konulması Genel Kurulun onayına bağlıyken artık Bakan tek başına karar verecek.
27. Açılacak soruşturmayı yapacak üyeleri HSYK üyeleri seçimle(gizli oyla) belirlerken, artık Başkan keyfine göre kendi seçecek.
28. HSYK üyeleriyle ilgili soruşturmanın sonucuna HSYK üyelerinin tamamı heyet şeklinde karar verirken artık Bakan tek başına karar verecek.
29. Bakan tarafından üyelere verilen disiplin cezalarına ilişkin itiraz da yine Bakana yapılacak.
30. HSYK'nın yönetmelik çıkarma yetkisi HSYK Genel Kurulundan alınıp, Adalet Bakanına veriliyor.
31. Kanunun yürürlüğe girmesiyle HSYK'daki üyeler hariç tüm personelin görevi sona eriyor.
32. HSYKdaki mevcut müfettişler, tetkik hakimleri, teftiş kurulu başkanı ve başkanvekilleri ile HSYK Genel Sekreterinin görevi bitiyor.
33. Mevcut HSYK Daire Başkanlarının, başkanlıkları düşüyor. HSYK'daki idari personel görevden alınıyor.
34. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren HSYK'nın geçmişte çıkardığı tüm yönetmelik ve genelgeler hükümsüz hale geliyor.
35. Anayasa Mahkemesine üyesi seçilmek için gereken yüksek yargı kıdem süresi 6 yıla çıkarılıyor.
GENEL GEREKÇE
Anayasanın 159 uncu maddesinde, Kurulun, adlî ve idarî yargı hâkim ve savcılarını mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapacağı belirtilmiştir.
11 Aralık 2010 tarihli ve 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunuyla, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun kuruluşu, teşkilâtı, görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esasları düzenlemiştir.
Geçen üç yıllık süre içindeki uygulama dikkate alınarak Kurulun daha etkin ve verimli çalışması amacıyla, Kurul üyeliğine seçim usulü; dairelerin oluşumu, çalışma usulü ve görevleri ile kararlarına itiraz; Genel Kurulun ve Kurul Başkanının görevleri; daire, başkanı, Genel Sekreter, genel sekreter yardımcıları, Teftiş Kurulu Başkan ve yardımcıları, Kurul müfettişleri, Kurul tetkik hakimleri ve idari personelin atama ve görevlendirilmeleri konularmda değişiklikler yapılması zarureti doğmuş ve bir genel sekreter yardımcısı kadrosu ihdas edilmiştir.
23 Temmuz 2003 tarihli ve 4954 sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanunuyla, adlî, idarî ve askerî hâkim ve savcılara avukat ve noterler ile adalet hizmetlerinde görev alan yardımcı personele meslek öncesi ve meslek içi eğitim vermek, yem bilgiler edinmelerini sağlamak için kurslar açmak, belli alanlarda uzmanlık programlan, seminer, sempozyum, konferans ve benzeri etkinlikler düzenlemek, ayrıca hukuk ve adalet alanını ilgilendiren eğitim ve öğretim çalışmaları hakkında ilgili kurum, kuruluş ve kurullara görüş bildirmek amacıyla Türkiye Adalet Akademisi kurulmuştur.
Geçen on yıllık süre içindeki uygulama dikkate alınarak Adalet Akademisinin daha etkin ve verimli çalışması amacıyla, Başkan ve başkan yardımcılanmn görevlendirme ve atanma usulü; Genel Kurul ve Yönetim Kurulunun oluşumu ve görevleri; hizmet birimlerinin daire başkanlığı şeklinde yapılandınlması; idari personelin atama usulü; yeni kadroların ihdas edilmesi ve diğer konularda değişiklik yapılması gereği doğmuştur.
Öte yandan adli ve idari yargı adalet komisyonlannın oluşumu, yurt dışında eğitim amacıyla ya da diğer sebeplerle görevlendirilecek hakim ve savcılann görevlendirilme usulü, Yargıtayda Başkan, Başsavcı, Başkanvekili ve. daire başkanı olabilmek için gerekli yasal süreler yeniden belirlenmektedir. Aynca Anayasa Mahkemesi üye adaylığı şartlan ile seçim usulüne ilişkin değişiklikler yapılmaktadır.
MADDE GEREKÇELERİ
MADDE 1- Maddeyle, 2797 sayılı Yargıtay Kanununun "Başkanlar, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekilinin nitelikleri" başlıklı 30 uncu maddesi değiştirilerek Yargıtay Birinci Başkanı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı seçilebilmek için Yargıtay üyeliğinde geçen en az dört yıl görev yapmış olmak şartı sekiz yıla, Birinci Başkanvekili, daire başkam ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekili seçilebilmek için öngörülen üç yıllık görev süresi şartı ise altı yıla çıkarılmaktadır.
MADDE 2 - Maddeyle 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklik ile bilgi ve görgülerini artırmak, meslekleriyle ilgili staj ve araştırma yapmak, kurs, eğitim ve öğrenim görmek üzere seçilen ya da iç veya dış burstan yararlanan hâkim ve savcılar iki yılı; doktora yapmak üzere görevlendirilenler ise üç yılı aşmamak üzere Bakanlıkça yurtdışına gönderilebilecektir. Ayrıca anılan maddenin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmaktadır.
MADDE 3- Maddeyle, Hakimler ve Savcılar Kanununun "Yurtdışında görevlendirme ve malî haklar" başlıklı 50 inci maddesinin birinci fıkrası değiştirilerek hâkim ve savcıların, dış temsilciliklerde, uluslararası mahkeme veya kuruluşlarda muvafakatleri alınarak görevlendirilmelerinin Bakanlık tarafından yapılması öngörülmektedir.
MADDE 4- Anayasanın 140 inci maddesinin altıncı fıkrasında, hâkimler ve savcıların idarî görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlı oldukları hükmüne yer verilmiştir. 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 113 üncü maddesinde, adalet komisyonlarının kuruluşu, 114 üncü maddesinde ise görevleri düzenlenmiştir. 114 üncü maddede düzenlenen görevler esas itibariyle adli ve idari yargı personeli ile ceza infaz kurumlan personeline ilişkin "idari" nitelikli görevlerdir. Bu sebeple 113 üncü maddede değişiklik yapılarak komisyonların oluşumundaki yetki Adalet Bakanlığına verilmektedir.
MADDE 5- 2802 sayılı Kanunun 113 üncü maddesinde yapılan değişiklikle adli yargı ilk derece adalet komisyonlarının oluşumunda yetki Adalet Bakanlığına verildiğinden, zorunlu hallerde hakim görevlendirilmesine adalet komisyonlarınca devam edilmesi yargı bağımsızlığı bakımından doğru bulunmadığından, bu yetki Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca önceden belirlenen hakim ya da mahkeme başkanına verilmektedir.
MADDE 6- 4954 sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanununun "Kuruluş" başlıklı 4 üncü maddesine göre, Türkiye Adalet Akademisi, kamu tüzel kişiliğine sahip, bilimsel, idari ve mali özerkliği olan bir Kurumdur. Anılan Kanunun "Görev" başlıklı 5 inci maddesinde ise adli ve idari yargı hakim ve savcılannın meslek öncesi ve meslek içi eğitiminin, Türkiye Adalet Akademisi tarafından yapılacağı açıkça hüküm altına alınmıştır. Kaynakların etkin ve verimli bir şekilde kullanılması için hakim ve savcılara yönelik eğitim faaliyetlerinin tek elden planlanması ve yürütülmesi amacıyla bu değişiklik yapılmaktadır.
MADDE 7- Teklifle yeniden yapılandırılan Türkiye Adalet Akademisi Genel Sekreterliğine yer verilmediğinden tanımlar maddesinde yer alan genel sekreterlik tanımı yürürlükten kaldınlmaktadır.
MADDE 8- Maddeyle, Akademinin organlarından olan "Başkanlık"ın yapısı değiştirilmekte, iki olan başkan yardımcısı sayısı üçe çıkanlmakta, Genel Sekreterlik birimi kaldırılmakta ve başkan yardımcılarının sorumlu olacağı birimlerin Başkan tarafından belirleneceği hükme bağlanmaktadır.
MADDE 9- Maddeyle, Başkanın Bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca atanması, başkan yardımcılarının ise Bakan tarafından görevlendirilmesi veya atanması, başkanın en fazla iki dönem görev yapması hüküm altına alınmaktadır. Başkanın özürlü veya izinli olması ya da geçici olarak görevinden ayrılması durumunda, Başkana ait görev ve yetkilerin, Başkan tarafından görevlendirilen Başkan yardımcısınca yerine getirilmesi öngörülmektedir.
MADDE 10- Maddeyle, Akademinin hizmet birimleri oluşturulmakta ve hizmet birimleri, başkan yardımcılarıyla ilişkilendirilmektedir. Akademinin asıl görevinin meslek öncesi eğitim olması sebebiyle başkan yardımcılarından birinin aynı zamanda Eğitim Merkezi Başkam olarak görev yapması öngörülmektedir. Bu başkan yardımcısı Meslek Öncesi Eğitimi Daire Başkanlığı ile Meslek içi ve Hizmet içi Eğitim Daire Başkanlığının çalışmalarım koordine edecektir. Diğer başkan yardımcılarının sorumlu olduğu hizmet birimleri de maddede belirtilmektedir. Akademide üç başkan yardımcısının gözetiminde altı daire başkam görev yapacaktır. Daire başkanlığına, birinci sınıfa ayrılmış adlî ve idarî yargı hâkim ve savcıları arasından muvafakatleri alınarak Bakan tarafından atama yapılacaktır. İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığına hakim sınıfından olmayan daire başkanı atanacaktır. Ayrıca daire başkanlıklarında yeteri kadar şube müdürü ve personelin görev yapması ve daire başkanlıklannm ve şube müdürlüklerinin görevleri ile çalışma usul ve esaslarının yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmektedir.
MADDE 11- Maddeyle, Akademi Genel Kurulunun yapısı yeniden düzenlenmektedir. Akademinin görev alam ile irtibatlı olduğu kurum ve kuruluşlar birlikte değerlendirilmekte ve tüm yargı paydaşlarını kapsayacak ve başta eğitim olmak üzere Akademinin görev alanının temas ettiği tüm sahalarda daha etkin ve verimli bir planlamaya imkan verecek şekilde düzenleme yapılmaktadır.
MADDE 12- Maddeyle, Akademi Genel Kurulunun olağan toplanma aylan Nisan ve Eylül olarak belirlenmektedir.
MADDE 13- Akademi Genel Kurulunun görevleri arasında bulunan Akademide verilen hizmetler karşılığında alınacak ücretler için hazırlanacak tarifeyi onaylama görevi Yönetim Kuruluna verildiğinden söz konusu görev Genel Kurulun görevleri arasından çıkanlmaktadır.
MADDE 14- Maddeyle Akademi Yönetim Kurulunun yapısı düzenlenmekte ve Yönetim Kurulu üyelerinin, Genel Kurul üyeleri arasından seçilmesine ilişkin düzenleme yapılmaktadır.
MADDE 15- Maddeyle Akademice verilen hizmetler karşılığında alınacak ücretleri gösteren tarifeyi hazırlamak, değiştirmek ve yürürlüğe koymak görevi Yönetim Kuruluna verilmektedir. Ayrıca Başkan ve başkan yardımcılarım atama ve görevlendirme usulü de değiştirildiğinden, Yönetim Kurulunun bu konudaki yetkisi kaldırılmaktadır.
MADDE 16- Akademi Genel Kurulunun, kendi üyeleri arasından üç üye olarak seçtiği Denetim Kurulu üyeleri için yedek üye öngörülmemesinin uygulamada oluşturduğu sorunların giderilmesi amaçlanmakta ve Denetim Kurulunun üç asıl iki yedek üyeden oluşması öngörülmektedir.
MADDE 17- Akademi Denetim Kurulunun her yılın sonunda düzenlediği yıllık denetim raporunun birer örneğini Genel Kurula ve Bakanlığa sunması için Şubat olarak öngörülen ay Temmuz olarak değiştirilmektedir. Böylece eğitim döneminin de sonuna gelinmesi sebebiyle daha sağlıklı bir inceleme yapılabilmesi amaçlanmaktadır.
MADDE 18- Akademi Genel Sekreterliği kaldırıldığından idari personel alımında bu birimin teklifine ilişkin hüküm madde metninden çıkartılmaktadır.
MADDE 19- Maddeyle, Akademide ders vermekle görevlendirilebilecek kişilerle ilgili olarak uygun görme kararını vermeye yetkili kurul ve organlar hakkında Kanunun 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasına atıfta bulunulmaktadır.
MADDE 20- Maddeyle, kamu kurum, kuruluş ve kurullarında çalışanların, ilgili kurum, kuruluş ve kurulun uygun görmesi ve ilgilinin kabul etmesi şartı ile Yönetim Kurulu tarafından Akademide görevlendirilmelerine ilişkin hüküm değiştirilmektedir. Her ne kadar madde özel nitelikli bir kısım çalışmalar için bu kapsamda Akademide görevlendirmeyi öngörmekte ve bunun için de Yönetim Kurulunun yapılacak çalışmanın kapsamı ve süresini de dikkate alarak en çok bir yıl süreyle görevlendirme yapabilmesine imkan tamsa da uygulamada kanuni alt yapısı olmayan "koordinatör hakimlerin" görevlendirilmeleri bu madde uyarınca yapılmaktadır. Bu sebeple madde, yapılacak çalışmanın kapsamı ya da süresinin belirlenmesi gibi hususlardan vazgeçilmek suretiyle daha genel hale getirilmekte ve bu tür görevlendirmelerin Başkanın talebi ve Bakan tarafından yapılacağını hükme bağlamaktadır.
Anayasanın 159 uncu maddesinin onikinci fıkrasında "Adalet Bakanlığının merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında geçici veya sürekli olarak çalıştırılacak hâkim ve savcılar ile adalet müfettişlerini ve hâkim ve savcı mesleğinden olan iç denetçileri, muvafakatlerini alarak atama yetkisi Adalet Bakanına aittir." hükmü yer almaktadır. Bu sebeple maddenin ikinci fıkrası da, Bakanlığın ilgili kuruluşu olan Akademide görevlendirilecek hakim ve savcıların anılan Anayasa hükmü uyarınca, Adalet Bakanı tarafından görevlendirilmelerini temin etmek amacıyla değiştirilmektedir.
MADDE 21- Maddeyle, eğitim ve öğretim planlarında, üniversitelerde ve yabancı ülkelerde hukuk alanında yüksek lisans ve doktora öğrenimi yapmak için izin verilecek hakim ve savcıların sayısının belirlenmesine ilişkin hüküm yürürlükten kaldırılmaktadır.
MADDE 22- 4954 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde hizmet birimleri daire başkanlığı şeklinde yeniden yapılandırıldığından ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü de Eğitim Merkezi Başkanlığı şeklinde düzenlendiğinden ve başkan yardımcılarından birinin de aynı zamanda Eğitim Merkezi Başkam olması öngörüldüğünden bu madde yürürlükten kaldırılmaktadır.
MADDE 23- Akademinin yeniden yapılandırılmasında Eğitim Merkezi Müdür ve Müdür yardımcılarına yer verilmediğinden maddede yer alan ibareler daire başkanı şeklinde değiştirilmektedir.
MADDE 24- Teklifle, Türkiye Adalet Akademisinin başkan, başkan yardımcıları, genel kurul, yönetim kurulu, denetim kurulu üyeleri ile Kanunun 23 üncü maddesi uyarınca görevlendirme usulünde değişiklik yapılması sebebiyle geçici maddeyle, yeni usule göre atama, seçim ya da görevlendirme yapılması amacıyla, mevcut görevlilerin görevlerinin sona ermesi düzenlenmektedir. Yine, Akademi Genel Sekreterliğinin kaldırılması ve Eğitim Merkezi Müdürlüğünün de yapısının değiştirilmesi sebebiyle bu birimlerde görevli olanların da görevleri sona erecektir.
Anılan görevlilerin görevlerinin sona ermesi sonrasında Akademinin organlarının yeniden oluşturulması usulü ve süreci ile diğer hususlar da geçici maddeyle düzenlenmektedir.
MADDE 25- Teklifle, adli ve idari yargı ilk derece adalet komisyonlarının oluşum şeklinde değişiklik yapılması öngörüldüğünden bu düzenlemeye paralel olarak bölge adliye mahkemesi adalet komisyonlarının oluşum şekli de yeniden düzenlenmektedir.
MADDE 26- Madde ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanununun "Kurulun Görevleri" başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının "ç" bendi ile düzenlenen "Yargı yetkisinin kullanımına ilişkin hususlar hariç olmak üzere hâkimlerin idarî görevleri ile delilleri değerlendirme ve suçu niteleme yetkisi hariç olmak üzere savcıların adlî görevlerine ilişkin konularda genelge düzenlemek." hükmü yürürlükten kaldırılmaktadır.
Anayasanın 159 uncu maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan düzenlemeye göre, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, adlî ve idarî yargı hâkim ve savcılarını mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sımfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapmak üzere kurulmuştur. Ancak 6087 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde Kurula verilen görevler, Anayasada çerçevesi çizilen görev tanımının dışındadır.
Kaldı ki, Anayasanın 140 inci maddesinin altıncı fıkrasında hakimler ve savcıların idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlı olduğu açıkça belirtilmiştir. Hakimlerin idari görevleri yönünden Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun genelge düzenlemesine ilişkin yetki Anayasanın 140 inci maddesindeki hükümle de uyumlu değildir.
Öte yandan, Anayasanın 159 uncu maddesinin onuncu fıkrasına göre, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamamaktadır. 6087 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası (ç) bendi kapsamında düzenlenen genelgeler de uygulamada Kurul kararı şeklinde düzenlendiğinden bu düzenleyici işlemler aleyhine de yargı yoluna başvurulamamakta ve bu genelgelerin Anayasa, kanun ve yönetmeliklere uygunluğu denetlenememektedir. Bu da yasama organına dahi verilmeyen bir yetkinin idari bir kurul tarafından kullanılmasımn yolunu açmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, anılan bent yürürlükten kaldırılmaktadır.
MADDE 27- Maddeyle, 6087 sayılı Kanunun "Başkanlık, görev ve yetkiler" başlıklı 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına "d", "e", "f ve "g" bentleri eklenmektedir. Bu değişiklikle "Teftiş Kurulu Başkanını, Teftiş Kurulu başkan yardımcılarını ve genel sekreter yardımcılarını atamak, yönetmelik çıkarmak ve genelge düzenlemek, dairelerden birine gelen ve olağan çalışmalar ile karşılanamayacak oranda artan işlerden bir kısmını diğer bir daireye vermek ve Kurul üyeleri hakkındaki suç soruşturması ile disiplin soruşturma ve kovuşturma işlemlerini yürütmek ve bu konuda gerekli kararlan vermek" konulan Kurul Başkanının görev ve yetkileri kapsamına alınmaktadır.
Bu değişikliklerle Anayasa ve yasalann yanında yasama organı ve halkın denetimi altında görev yapan ve Anayasa uyannca Kurulu yönetmek ve temsil etmek görevini haiz olan Kurul Başkanının görev ve yetkileri yeniden düzenlenmektedir.
Kurul Başkanının işlemleri yargı denetimi altındadır. Böylelikle Genel Kurul kararı şeklinde çıkarıldığı için yargı denetimine kapalı olan yönetmelik ve genelgelerin yargı denetimine açılması sağlanmaktadır.
MADDE 28- Maddeyle, Başkanın görevlerinde yapılan değişikliklerin zorunlu sonucu olarak Genel Kurulun görevlerinde de düzenleme yapılmaktadır. Ayrıca daire kararlarına yapılan itirazların daha hızlı karara bağlanabilmesi amacıyla itiraz merciinde değişiklik yapıldığından bu görev Genel Kuruldan alınmaktadır.
MADDE 29- Maddeyle, 6087 sayılı Kanunun "Dairelerin oluşumu, daire başkanlarının seçimi ile görev ve yetkileri" başlıklı 8 inci maddesinde yapılan değişiklikle dairelerin üye sayıları yeniden belirlenerek Kurulun birinci ve ikinci dairesinin beş, üçüncü dairesinin onbir üyeden oluşması öngörülmektedir. Ayrıca üyelerin hangi dairede asıl ve tamamlayıcı üye olarak görev yapacağına Başkan tarafından karar verilecektir. Diğer taraftan daire başkanları, her dairenin kendi üyeleri içinden Başkan tarafından teklif edilecek iki üye arasından, Genel Kurulca seçilecek, ilk toplantıda toplantı veya karar yeter sayısının sağlanamaması halinde üç gün içinde yapılacak ikinci toplantıda katılanların en çok oyunu alan üyenin daire başkanı seçilmiş sayılacağı hükme bağlanmaktadır.
MADDE 30- Maddeyle dairelerin görevleri yeniden belirlenmektedir.
MADDE 31- Maddeyle, "Genel Sekreterliğin oluşumu ve görevleri" başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında değişiklik yapılarak dört olan genel sekreter yardımcısı biri idari yargı hakim ve savcıları arasından seçilmek üzere beş olarak belirlenmektedir.
MADDE 32- Maddeyle, genel sekreter adaylarının belirlenmesi için yapılan seçime ilişkin usulde çoğulculuğun sağlanması amacıyla değişiklik yapılmakta ve her üyenin ancak bir adaya oy vermesi esası getirilmektedir.
MADDE 33- Maddeyle, "Tetkik hâkimleri" başlıklı 12 nci maddede yapılması öngörülen değişiklikle Kurul tetkik hâkimlerinin atanması usulü değiştirilmektedir. Buna göre "Tetkik hâkimliğine, hâkimlik ve savcılık mesleğinde fiilen en az beş yıl görev yapmış ve üstün başarısı ile Kurul hizmetlerinde yararlı olacağı anlaşılmış bulunanlar arasından ihtiyaç duyulan her bir boş kadro için Başkan tarafından teklif edilen iki katı aday içinden, muvafakatleri alınarak Genel Kurulca geçici veya sürekli çalıştırılmak üzere atama yapılacaktır. İlk toplantıda toplantı ve karar yeter sayısının sağlanamaması halinde üç gün içinde yapılacak ikinci toplantıda katılanların en yüksek oyunu alan kişinin atamasının yapılacağı öngörülmektedir.
MADDE 34- Maddeyle, "Bürolar ve personel" başlıklı 13 üncü maddenin ikinci fıkrasında yapılan değişiklikle Kurul personelinin atanması usulü değiştirilmektedir. Buna göre "Kurul personeli, naklen veya açıktan atama yoluyla atanır. Naklen atamalar Başkan tarafından yapılır. Açıktan ilk defa Devlet memurluğuna atanacaklar, Devlet memurluğuna giriş için yapılan merkezi sınavda başarılı sayılanlar arasından, Başkan tarafından oluşturulan üç kişilik komisyonca yapılacak sözlü ve gerektiğinde uygulamalı sınav sonucuna göre Başkan tarafından atanırlar. Yarışma sınavına, ilan edilecek kadro sayısımn beş katına kadar aday çağnlır. Kurul personeli hakkında 657 sayılı Kanun hükümleri uygulanır." şeklinde bir düzenleme getirilmektedir. Ayrıca söz konusu hükme adalet uzman yardımcıları ve uzmanlarının muvafakatleri alınarak Kurul Başkanı tarafından Kurulda görevlendirilebileceğine ilişkin bir hüküm eklenmektedir.
MADDE 35- Maddeyle, "Teftiş Kurulunun oluşumu ve görevleri" başlıklı 14 üncü maddesinde değişiklik yapılarak üçüncü daire başkanının gözetiminde görev yapmakta olan Teftiş Kurulunun, Kurul Başkanının gözetiminde görev yapması ve Teftiş Kurulu Başkanının, görevlerini yerine getirirken Kurul Başkanına karşı sorumlu olması esası getirilmektedir.
MADDE 36- Maddeyle, "Atanma usulleri" başlıklı 15 inci maddede değişiklik yapılarak, Teftiş Kurulunda görev yapacak olan Teftiş Kurulu Başkanı ve başkan yardımcılarının birinci sınıf hakim ve savcılar arasından muvafakatleri alınarak Kurul Başkanı tarafından atamalarının yapılacağı hükmü getirilmektedir. Bunun yanı sıra Kurul müfettişlerinin atanması usulü de değiştirilmektedir. Buna göre " Kurul müfettişleri, hâkimlik ve savcılık mesleğinde fiilen en az beş yıl görev yapmış ve üstün başarısı ile Kurul müfettişliği hizmetinde yararlı olacağı anlaşılmış bulunanlar arasından ihtiyaç duyulan her bir boş kadro için Başkan tarafından teklif edilen iki katı aday içinden muvafakatleri alınarak Genel Kurulca atanır. İlk toplantıda toplantı veya karar yeter sayısının sağlanamaması halinde üç gün içinde yapılacak ikinci toplantıda katılanlann en çok oyunu alan kişinin atamasının yapılacağı öngörülmektedir.
MADDE 37- Maddeyle, "Teftiş Kurulu Başkan ve başkan yardımcılarının görev ve yetkileri" başlıklı 16 ncı maddenin birinci fıkrasının "e" bendi değiştirilerek Teftiş Kurulu Başkanının ilgili Kanun, tüzük ve yönetmelikler yanında ilgili daire başkanı tarafından verilen benzeri görevleri yapmak yerine Başkan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak veya yaptırmak şeklinde düzenleme yapılmaktadır.
MADDE 38- Maddeyle, "Seçimlerin zamanı ve esasları" başlıklı 19 uncu maddenin ikinci bendinde değişiklik yapılarak, Yargıtay, Danıştay ve Türkiye Adalet Akademisi genel kurullarından seçilecek Kurul üyeliği için her üyenin; birinci sınıf adlî ve idarî yargı hâkim ve savcıları arasından seçilecek Kurul üyeliği için her,hâkim ve savcının; kendi aralarından seçecekleri asıl ve yedek üyelerin toplam sayısı kadar aday için oy kullanması usulünden vazgeçilerek üyelik seçimlerinde ancak bir aday için oy kullanmaları usulü benimsenmekte ve böylece seçimlerde çoğulcu bir yaklaşım tercih edilmektedir.
MADDE 39- Maddeyle, Genel Kurul toplantı ve karar yeter sayıları yeniden düzenlenmektedir.
MADDE 40- Maddeyle, dairelerin toplantı ve karar yeter sayıları yeniden düzenlenmektedir.
MADDE 41- Maddeyle, dairelerin yeniden inceleme talepleri hakkında verdikleri kararlara karşı yapılan itirazların daha etkin ve hızlı bir şekilde sonuçlandırılabilmesi amacıyla düzenleme yapılmaktadır. Buna göre, kararı veren daireyi numara olarak izleyen daireye, üçüncü daire için ise birinci daireye itiraz edilebileceği öngörülmektedir.
MADDE 42- Maddeyle, üyelerin disiplin soruşturma ve kovuşturma işlemleri yeniden düzenlenmektedir.
MADDE 43- Maddeyle, üyelerin disiplin soruşturma ve kovuşturma işlemlerine ilişkin Teklifle yapılan değişikliğe uyum sağlamak amaçlanmaktadır.
MADDE 44- Maddeyle, üyelerin adli suçlarıyla ilgili soruşturma ve kovuşturma usulü yeniden düzenlenmektedir.
MADDE 45- Maddeyle üyelerin disiplin ve adli soruşturma ve kovuşturma usullerinde yapılan değişikliğe uyum sağlamak amacıyla düzenleme yapılmaktadır.
MADDE 46- Maddeyle, hakim ve savcı sınıfından olup Kurulda görev yapanların hakimlik ve savcılık görevine tekrar atanmalarına ilişkin düzenleme yapılmaktadır.
MADDE 47- Maddeyle, yönetmeliklerin Başkan tarafından çıkarılması öngörülerek bu tür düzenleyici işlemlerin yargı denetimine açılması amaçlanmaktadır.
MADDE 48- Kurulun yapısının yeniden düzenlenmesi nedeniyle Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte belirsizlik yaşanmaması amacıyla geçiş hükümleri getirilmektedir.
MADDE 49- Maddeyle, Anayasa Mahkemesine yüksek mahkemelerden Cumhurbaşkamnca seçilecek üye adaylarının belirlenmesi usulü değiştirilmektedir. Buna göre, kıdemi en az altı yıl olan adaylar arasından seçim yapılması ve yapılacak seçimde her bir üyenin her boş üyelik için bir adaya oy kullanabilmesi öngörülmektedir.
MADDE 50- Maddeyle, Türkiye Adalet Akademisi, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Adalet Bakanlığı kadrolarında iptal ve ihdaslar yapılmaktadır.
MADDE 51- Yürürlük maddesidir.
MADDE 52- Yürütme maddesidir.
Yorum Gönder
Sitede yer alan yorumlar site ziyaretçilerinin kişisel görüşleridir. Hukuki tüm sorumluluk yorumlayana aittir.