YARGININ GÜNCEL SORUNLARI KONUŞULDU

Adalet Bakanlığı'nın 19.02.1999 tarihli genelgesi uyarınca her yıl, Cumhuriyet Başsavcıları uygulama birliğini sağlamaya yönelik toplanıyorlar. Bu toplantılarda Yargının Güncel Sorunları konuluşuluyor, çözüm önerileri tartışılıyor, toplantıların tutanağı ve alınan kararlar, değerlendirilmek üzere, Adalet Bakanlığı'na sunuluyor.
Bu sene yapılan toplantıda alınan kararlar ve çözüm önerileri rapor halinde Adalet Bakanlığı'na sunuldu.

HAKİM ve SAVCI AÇIĞI
Savcılık ve ceza mahkemelerinin işyükü Türkiye ile aynı olan 82 milyon nüfuslu Federal Almanya’da 19.000 hâkim, 7.500 de savcı olmak üzere toplam 26.500 hâkim ve savcı görev yapmaktadır.
Türkiye'de ise; yaklaşık 8.500 hâkim, 3.500 de savcı olmak üzere bu rakam 12.000’dir.
Hâkim ve savcı açığımız had safhadadır.
Yeni dönemde, hâkim ve savcı alımına hız verilse bile, hâkim ve savcının yetiştirilmesinin güçlüğü nazara alındığında, beş (5) yıldan önce bu açığın kapatılmasına imkân yoktur.
Mevcut kadro en verimli bir şekilde kullanılmak zorundadır.
Yeni Türk Ceza Adalet Sistemi'nde Cumhuriyet savcılarının, eksiksiz soruşturma ve tek celsede duruşma ilkesine uygun soruşturmalar yapması, soruşturma sonunda da bir nev’i filtre görevi yapması ve mahkumiyet kararı verilmeyeceğini düşündüğü soruşturmaları dava konusu etmemesi, böylelikle insan haklarına, bu meyanda kişilerin lekelenmeme hakkına saygı göstermesi beklenmektedir. Ancak bugün için, istisnalar dışında, kadro yetersizliği, iş yoğunluğu vb gerekçelerle soruşturmaların tam ve eksiksiz olarak yapıldığını söyleyebilmemiz mümkün değildir.

MAHKEMELERİN İŞ YÜKÜ
5941 sayılı Çek Kanunu sonrasında özellikle büyükşehir Sulh Ceza Mahkemeleri iş yoğunluğundan bunalmıştır. Büyükşehir Adliyelerinde 16 adet Asliye Ceza Mahkemesine karşılık, sadece 3 adet Sulh Ceza Mahkemesi bulunmaktadır ve her bir Sulh Ceza Mahkemesinin derdesti 8.000’i geçmiştir. Aylardır dosyaların yarısının tensibi bile yapılamamakta ve tensibi yapılana dosyalarda, da en az 13 - 14 ay sonrasına duruşma günü verilebilmektedir.
01.01.2010’dan 25.10.2010 tarihine kadar hazırlanan iddianamelere bakıldığında, Asliye Ceza Hakimlerinin her birine düşen iddianame sayısı yalnızca 461 iken, her bir Sulh Ceza Mahkemesinde ise; tam 2317’dir.
Sulh Ceza Mahkemelerinin işyükü her gün artarak devam etmektedir.

İLAVE SULH CEZA MAHKEMELERİ
Yeni Türk Ceza Adalet Sistemi'nde, müteferrik işler yönünden ( Kabahat itirazları, arama, el koyma, telekominasyon yoluyla iletişimin denetlemesi, sorgu ve adli kontrol gibi ) Sulh Ceza Mahkemelerinin işyükünün ne kadar arttığı gerçeği de göz önüne alındığında, ilave sulh ceza mahkemeleri kurulması gerçeği gün gibi ortadadır.
Yeni mahkeme kurmanın mekan, hakim ve personel bulmak gibi güçlükleri vardır.
Asliye Ceza Mahkemelerinin faaliyetini durdurup, bunları Sulh Ceza Mahkemesine dönüştürmek istendiğinde, Asliye Hakimine rütbe tenzili yapma gerçeği karşınıza çıkmaktadır.
Ancak; bu problemin en kısa sürede çözülmesi gerekir.
Sulh ve Asliye Ceza Mahkemesi ayırımın kaldırılması suretiyle ilave sulh ceza mahkemesi kurulması gibi çok önemli ve acil bir sorun çözüme kavuşacağı gibi, Savcı tasarrufu nedeniyle soruşturmalarda daha sağlıklı yürütülebilecektir.

YASAL DÜZENLEMELER
T.T.K'nun düzenlemesinin aksine ülkemizde oluşan uygulama ile ödeme evrakı olmaktan çıkıp borçlanma vasıtası haline gelen karşılıksız çek keşide etmek mâli eylemlerin derhal suç olmaktan çıkartılması gerekmektedir.

Bakaya suçlarının Sulh Ceza Mahkemelerinden alınıp idari para cezasını gerektiren bir eylem olarak yasal değişikliklerin yapılması gerekmektedir.

Asliye Ceza Mahkemelerini tedaşın tahsilat organına dönüştüren elektrik enerjisi hakkında hırsızlık eylemi suç olmaktan çıkartılmalı, bu eylem yüksek miktarlarda idari para cezası yaptırımına bağlanmalıdır.

Şahsi dava müessesesi yeniden getirilmelidir: Böylece Cumhuriyet savcılarının şikayete bağlı suçların soruşturulması işinden kurtulup, daha önemli olan fakat hali hazırda iş yükü nedeniyle yeterince ağırlık veremedikleri işlere yönelmeleri sağlanmalıdır.

Kabahat Büroları kaldırılmalıdır: İdari yaptırım niteliğinde olan bir işlemin adli görevli niteliğindeki Cumhuriyet savcısı tarafından yapılması ortadan kaldırılarak, tüm kabahat yaptırımların yer yetkisi idareye ait olmalıdır.
Uzlaşma büroları kurulmalıdır: Uzlaşmaya tabi suçlara ilişkin soruşturmalar ayrılarak ilk önce uzlaşma bürosuna gönderilmelidir.

(İHA)